Hizkuntza sexista ez erabiltzeko hainabt gomendio

Euskaraz eta gazteleraz hitz egiteko orduan, hizkuntza ez sexista erabiltzeko hainbat gomendio:

Gaztelaniarentzako gomendioak:

• Termino neutro edo generikoak erabili: "profesorado" "profesores y profesoras" erabili beharrean, "alumnado" "alumnos y alumnas" erabili beharrean, "infancia" "niños y niñas" erabili beharrean, "ciudadania" "hombres y mujeres" erabili beharrean…

• Ez erabili emakume substantiboa emazte hitzaren sinonimo bezala

• Hitz abstraktuak erabili: "alcaldia" "alcalde" beharrean, "asesoria" "asesor" beharrean…

• Dokumentuetan "/" barra erabili: "Sr./Sra", "amigo/a"…

• Ez erabili @ ikur linguistiko moduan

• Talde mistoei buruz ari zarenean, erabili forma bikoitzak: hau da, "premio a la mejor alumna o alumno"…

• Generoen ordena aldatu: hau da, gizonezkoen generoak ez du zertan lehena izan behar. "Padres y madres" esan beharrean, "madres y padres" erabil dezakezu.

• Titulu akademikoen aipamena egiten duzunean erabili emakumezkoen generoa: "diplomada", "licenciada", "abogada", "arquitecta"…

• Eduki aditza erabili egon aditzaren ordez: "tener interes" erabili "estar interesado beharrean...

• Artikuluak erabili mugagabeen ordez: "los participantes" erabili beharrean "cada participante" erabili...

• "Quien" edo "quienes" erabili: "quienes participen en el festival" idatzi dezakezu "los participantes en el festival" jarri beharrean...

• Gizon eta emakumeei tratamendu berdina eman: hau da, "señor" eta "señora" erabili "señor" eta "señorita" erabili beharrean.

• Ez erabili termino misoginoak: "coñazo", "maruja"...

Aipatu beharra dago, hainbat hitzek esanahi ezberdinak dituztela generoaren arabera. Kasu askotan, gainera, emakumezkoen generoak mespretxuzko konnotazioa izaten du. Hainbat adibide irakur ditzakezu ondoren.

Zorro: justiziaren alde borrokatzen duen heroia	Zorra: maitasunaren artisaua
Perro: gizakiaren lagunik onena	Perra: zorraren berdina
Fulano: zehaztugabeko edo irudikatutako pertsona	Fulana: perra
Hombre publico: pertsonaia entzutetsua, funtzionario publikoa	Mujer publica: berdina
Heroe: idoloa	Heroina: droga
Soltero: azkarra, zentzuduna	Soltera: heldua, geldoa, dagoeneko aukerarik ez duena
Cojonudo: ona, zoragarria	Coñazo: jasangaitza

Euskararentzako gomendioak

Euskaraz generorik ez dagoen arren, kontuan izan behar da sexuak bai bereizten dituela. Horregatik, eta euskaraz ere hizkuntzan sexismorik egon ez dadin, hemen dituzu jarrai ditzakezun hainbat aholku.

• Erabili hitz-elkarteak: jaun-andreak, andre-gizonak, seme-alabak...

• Erabili generikoak: gizakia, gurasoak...

• Lanbideak eta ikasketak aipatzerakoan, eta baldin badago, erabili forma femeninoa

• Erabili hitanoa, bi sexuetako formak hartzen baitira kontuan

• Ez erabili "Mari"-z hasten diren hitzak: Mari-purtzil, Mari- baldraska...

Hizkuntza sexistaren inguruko informazio gehiago irakur dezakezu Emakunderen argitalpen honetan: Hizkuntzak, hitzak baino zeozer gehiago. Hizkuntzaren erabilera ez-sexistarako proposamenak (pdf, 753 Kb). Gure eguneroko bizitzan hizkuntza sexista ez erabiltzeko proposamena jasotzen da bertan.